| Kanun Numaras? |
: 4982 |
| Kabul Tarihi |
: 9/10/2003 |
| Resmî Gazete |
: 24.10.2003/25269 |
B?R?NC? BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tan?mlar
Amaç
Madde 1- Bu Kanunun amac?; demokratik ve ?effaf yönetimin gere?i olan e?itlik, tarafs?zl?k ve aç?kl?k ilkelerine uygun olarak ki?ilerin bilgi edinme hakk?n? kullanmalar?na ili?kin esas ve usulleri düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Kanun; kamu kurum ve kurulu?lar? ile kamu kurumu niteli?indeki meslek kurulu?lar?n?n faaliyetlerinde uygulan?r.
1.11.1984 tarihli ve 3071 say?l? Dilekçe Hakk?n?n Kullan?lmas?na Dair Kanun hükümleri sakl?d?r.
Tan?mlar
Madde 3- Bu Kanunda geçen;
a) Kurum ve kurulu?: Bu Kanunun 2 nci maddesinde geçen ve kapsama dahil olan bilgi edinme ba?vurusu yap?lacak bütün makam ve mercileri,
b) Ba?vuru sahibi: Bu Kanun kapsam?nda bilgi edinme hakk?n? kullanarak kurum ve kurulu?lara ba?vuran gerçek ve tüzel ki?ileri,
c) Bilgi: Kurum ve kurulu?lar?n sahip olduklar? kay?tlarda yer alan bu Kanun kapsam?ndaki her türlü veriyi,
d) Belge: Kurum ve kurulu?lar?n sahip olduklar? bu Kanun kapsam?ndaki yaz?l?, bas?l? veya ço?alt?lm?? dosya, evrak, kitap, dergi, bro?ür, etüt, mektup, program, talimat, kroki, plân, film, foto?raf, teyp ve video kaseti, harita, elektronik ortamda kaydedilen her türlü bilgi, haber ve veri ta??y?c?lar?n?,
e) Bilgi veya belgeye eri?im: ?stenen bilgi veya belgenin niteli?ine göre, kurum ve kurulu?larca, ba?vuru sahibine söz konusu bilgi veya belgenin bir kopyas?n?n verilmesini, kopya verilmesinin mümkün olmad??? hâllerde, ba?vuru sahibinin bilgi veya belgenin asl?n? inceleyerek not almas?na veya içeri?ini görmesine veya i?itmesine izin verilmesini,
f) Kurul: Bilgi Edinme De?erlendirme Kurulunu,
?fade eder.
?K?NC? BÖLÜM
Bilgi Edinme Hakk? ve Bilgi Verme Yükümlülü?ü
Bilgi edinme hakk?
Madde 4- Herkes bilgi edinme hakk?na sahiptir.
Türkiye`de ikamet eden yabanc?lar ile Türkiye`de faaliyette bulunan yabanc? tüzel ki?iler, isteyecekleri bilgi kendileriyle veya faaliyet alanlar?yla ilgili olmak kayd?yla ve kar??l?kl?l?k ilkesi çerçevesinde, bu Kanun hükümlerinden yararlan?rlar.
Türkiye`nin taraf oldu?u uluslararas? sözle?melerden do?an hak ve yükümlülükleri sakl?d?r.
Bilgi verme yükümlülü?ü
Madde 5- Kurum ve kurulu?lar, bu Kanunda yer alan istisnalar d???ndaki her türlü bilgi veya belgeyi ba?vuranlar?n yararlanmas?na sunmak ve bilgi edinme ba?vurular?n? etkin, süratli ve do?ru sonuçland?rmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdürler.
Bu Kanun yürürlü?e girdi?i tarihten itibaren di?er kanunlar?n bu Kanuna ayk?r? hükümleri uygulanmaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bilgi Edinme Ba?vurusu
Ba?vuru usulü
Madde 6- Bilgi edinme ba?vurusu, ba?vuru sahibinin ad? ve soyad?, imzas?, oturma yeri veya i? adresini, ba?vuru sahibi tüzel ki?i ise tüzel ki?inin unvan? ve adresi ile yetkili ki?inin imzas?n? ve yetki belgesini içeren dilekçe ile istenen bilgi veya belgenin bulundu?u kurum veya kurulu?a yap?l?r. Bu ba?vuru, ki?inin kimli?inin ve imzas?n?n veya yaz?n?n kimden ne?et etti?inin tespitine yarayacak ba?ka bilgilerin yasal olarak belirlenebilir olmas? kayd?yla elektronik ortamda veya di?er ileti?im araçlar?yla da yap?labilir.
Dilekçede, istenen bilgi veya belgeler aç?kça belirtilir.
?stenecek bilgi veya belgenin niteli?i
Madde 7- Bilgi edinme ba?vurusu, ba?vurulan kurum ve kurulu?lar?n ellerinde bulunan veya görevleri gere?i bulunmas? gereken bilgi veya belgelere ili?kin olmal?d?r.
Kurum ve kurulu?lar, ayr? veya özel bir çal??ma, ara?t?rma, inceleme ya da analiz neticesinde olu?turulabilecek türden bir bilgi veya belge için yap?lacak ba?vurulara olumsuz cevap verebilirler.
?stenen bilgi veya belge, ba?vurulan kurum ve kurulu?tan ba?ka bir yerde bulunuyorsa, ba?vuru dilekçesi bu kurum ve kurulu?a gönderilir ve durum ilgiliye yaz?l? olarak bildirilir.
Yay?mlanm?? veya kamuya aç?klanm?? bilgi veya belgeler
Madde 8- Kurum ve kurulu?larca yay?mlanm?? veya yay?n, bro?ür, ilân ve benzeri yollarla kamuya aç?klanm?? bilgi veya belgeler, bilgi edinme ba?vurular?na konu olamaz. Ancak, yay?mlanm?? veya kamuya aç?klanm?? bilgi veya belgelerin ne ?ekilde, ne zaman ve nerede yay?mland??? veya aç?kland??? ba?vurana bildirilir.
Gizli bilgileri ay?rarak bilgi veya belge verme
Madde 9- ?stenen bilgi veya belgelerde, gizlilik dereceli veya aç?klanmas? yasaklanan bilgiler ile aç?klanabilir nitelikte olanlar birlikte bulunuyor ve bunlar birbirlerinden ayr?labiliyorsa, söz konusu bilgi veya belge, gizlilik dereceli veya aç?klanmas? yasaklanan bilgiler ç?kar?ld?ktan sonra ba?vuran?n bilgisine sunulur. Ay?rma gerekçesi ba?vurana yaz?l? olarak bildirilir.
Bilgi veya belgeye eri?im
Madde 10- Kurum ve kurulu?lar, ba?vuru sahibine istenen belgenin onayl? bir kopyas?n? verirler.
Bilgi veya belgenin niteli?i gere?i kopyas?n?n verilmesinin mümkün olmad??? veya kopya ç?kar?lmas?n?n asl?na zarar verece?i hâllerde, kurum ve kurulu?lar ilgilinin;
a) Yaz?l? veya bas?l? belgeler için, söz konusu belgenin asl?n? incelemesi ve not alabilmesini,
b) Ses kayd? ?eklindeki bilgi veya belgelerde bunlar? dinleyebilmesini,
c) Görüntü kayd? ?eklindeki bilgi veya belgelerde bunlar? izleyebilmesini,
Sa?larlar.
Bilgi veya belgenin yukar?da belirtilenlerden farkl? bir ?ekilde elde edilmesi mümkün ise, belgeye zarar vermemek ko?uluyla bu olanak sa?lan?r.
Ba?vurunun yap?ld??? kurum ve kurulu?, eri?imine olanak sa?lad??? bilgi veya belgeler için ba?vuru sahibinden eri?imin gerektirdi?i maliyet tutar? kadar bir ücreti bütçeye gelir kaydedilmek üzere tahsil edebilir.
Bilgi veya belgeye eri?im süreleri
Madde 11- Kurum ve kurulu?lar, ba?vuru üzerine istenen bilgi veya belgeye eri?imi onbe? i? günü içinde sa?larlar. Ancak istenen bilgi veya belgenin, ba?vurulan kurum ve kurulu? içindeki ba?ka bir birimden sa?lanmas?; ba?vuru ile ilgili olarak bir ba?ka kurum ve kurulu?un görü?ünün al?nmas?n?n gerekmesi veya ba?vuru içeri?inin birden fazla kurum ve kurulu?u ilgilendirmesi durumlar?nda bilgi veya belgeye eri?im otuz i? günü içinde sa?lan?r. Bu durumda, sürenin uzat?lmas? ve bunun gerekçesi ba?vuru sahibine yaz?l? olarak ve onbe? i? günlük sürenin bitiminden önce bildirilir.
10 uncu maddede belirtilen bilgi veya belgelere eri?im için gereken maliyet tutar?n?n idare taraf?ndan ba?vuru sahibine bildirilmesiyle onbe? i? günlük süre kesilir. Ba?vuru sahibi onbe? i? günü içinde ücreti ödemezse talebinden vazgeçmi? say?l?r.
Ba?vurular?n cevapland?r?lmas?
Madde 12- Kurum ve kurulu?lar, bilgi edinme ba?vurular?yla ilgili cevaplar?n? yaz?l? olarak veya elektronik ortamda ba?vuru sahibine bildirirler. Ba?vurunun reddedilmesi hâlinde bu karar?n gerekçesi ve buna kar?? ba?vuru yollar? belirtilir.
?tiraz usulü
Madde 13- Bilgi edinme istemi (…) (1) reddedilen ba?vuru sahibi, yarg? yoluna ba?vurmadan önce karar?n tebli?inden itibaren onbe? gün içinde Kurula itiraz edebilir. Kurul, bu konudaki karar?n? otuz i? günü içinde verir. Kurum ve kurulu?lar, Kurulun istedi?i her türlü bilgi veya belgeyi onbe? i? günü içinde vermekle yükümlüdürler.
Kurula itiraz, ba?vuru sahibinin idarî yarg?ya ba?vurma süresini durdurur.
_______________________
(1) Bu arada yer alan “16 ve 17 nci maddelerde öngörülen sebeplerle” ibaresi, 17/11/2005 tarihli ve 5432 say?l? Kanunun 1 inci maddesiyle madde metninden ç?kar?lm??t?r.
Bilgi Edinme De?erlendirme Kurulu
Madde 14- Bilgi edinme ba?vurusuyla ilgili yap?lacak itirazlar üzerine, (…) (1) verilen kararlar? incelemek ve kurum ve kurulu?lar için bilgi edinme hakk?n?n kullan?lmas?na ili?kin olarak kararlar vermek üzere; Bilgi Edinme De?erlendirme Kurulu olu?turulmu?tur.
Kurul; birer üyesi Yarg?tay ve Dan??tay genel kurullar?n?n kendi kurumlar? içinden önerecekleri iki?er aday, birer üyesi ceza hukuku, idare hukuku ve anayasa hukuku alanlar?nda profesör veya doçent unvan?na sahip ki?iler, bir üyesi Türkiye Barolar Birli?inin baro ba?kan? seçilme yeterlili?ine sahip ki?iler içinden gösterece?i iki aday, iki üyesi en az genel müdür düzeyinde görev yapmakta olanlar ve bir üyesi de Adalet Bakan?n?n önerisi üzerine bu Bakanl?kta idarî görevlerde çal??an hâkimler aras?ndan Bakanlar Kurulunca seçilecek dokuz üyeden olu?ur.
Kurul üyeli?ine önerilen adaylar?n muvafakatlar? aran?r.
Kurul Ba?kan?, kurul üyelerince kendi aralar?ndan seçilir.
Kurul, en az ayda bir defa veya ihtiyaç duyuldu?u her zaman Ba?kan?n ça?r?s? üzerine toplan?r.
Kurul üyelerinin görev süreleri dört y?ld?r. Görev süresi sona erenler yeniden seçilebilirler. Görev süresi dolmadan görevinden ayr?lan üyenin yerine ayn? usule göre seçilen üye, yerine seçildi?i üyenin görev süresini tamamlar. Yeni seçilen Kurul göreve ba?lay?ncaya kadar önceki Kurul görevine devam eder.
Kurul üyelerine 10.2.1954 tarihli ve 6245 say?l? Harc?rah Kanunu hükümleri sakl? kalmak kayd?yla fiilen görev yapt?klar? her gün için (3000) gösterge rakam?n?n memur ayl?k katsay?s? ile çarp?m? sonucu bulunacak miktarda huzur hakk? ödenir. Bu ödemelerde damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yap?lmaz. (Ek cümle: 17/11/2005-5432/2 md.) Bir ayda fiilen görev yap?lan gün say?s?n?n dördü a?mas? halinde, a?an günler için huzur hakk? ödenmez. (1)
Kurul, belirleyece?i konularda komisyonlar ve çal??ma gruplar? kurabilir; ayr?ca gerekli gördü?ü takdirde, ilgili bakanl?k ile di?er kurum ve kurulu?lar?n ve sivil toplum örgütlerinin temsilcilerini bilgi almak üzere toplant?lar?na kat?lmaya davet edebilir.
Kurulun sekretarya hizmetleri Ba?bakanl?k taraf?ndan yerine getirilir.
Kurulun görev ve çal??malar?na ili?kin esas ve usuller Ba?bakanl?kça haz?rlanarak yürürlü?e konulacak bir yönetmelikle düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Bilgi Edinme Hakk?n?n S?n?rlar?
Yarg? denetimi d???nda kalan i?lemler
Madde 15- Yarg? denetimi d???nda kalan idarî i?lemlerden ki?inin çal??ma hayat?n? ve mesleki onurunu etkileyecek nitelikte olanlar, bu Kanun kapsam?na dahildir. Bu ?ekilde sa?lanan bilgi edinme hakk? i?lemin yarg? denetimine aç?lmas? sonucunu do?urmaz.
Devlet s?rr?na ili?kin bilgi veya belgeler
Madde 16- Aç?klanmas? hâlinde Devletin emniyetine, d?? ili?kilerine, millî savunmas?na ve millî güvenli?ine aç?kça zarar verecek ve niteli?i itibar?yla Devlet s?rr? olan gizlilik dereceli bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakk? kapsam? d???ndad?r.
_____________________
(1) 17/11/2005 tarihli ve 5432 say?l? Kanunun 2 nci maddesiyle, birinci f?krada yer alan “16 ve 17 nci maddelerde öngörülen sebeplere dayan?larak” ibaresi, madde metninden ç?kar?lm??; yedinci f?krada yer alan “ uhdesinde kamu görevi bulunanlara (1000), uhdesinde kamu görevi bulunmayanlara ise (2000)" ibaresi, "(3000)" olarak de?i?tirilmi? ve metne i?lenmi?tir.
Ülkenin ekonomik ç?karlar?na ili?kin bilgi veya belgeler
Madde 17- Aç?klanmas? ya da zaman?ndan önce aç?klanmas? hâlinde, ülkenin ekonomik ç?karlar?na zarar verecek veya haks?z rekabet ve kazanca sebep olacak bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsam? d???ndad?r.
?stihbarata ili?kin bilgi veya belgeler
Madde 18- Sivil ve askerî istihbarat birimlerinin görev ve faaliyetlerine ili?kin bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsam? d???ndad?r.
Ancak, bu bilgi ve belgeler ki?ilerin çal??ma hayat?n? ve meslek onurunu etkileyecek nitelikte ise, istihbarata ili?kin bilgi ve belgeler bilgi edinme hakk? kapsam? içindedir.
?darî soru?turmaya ili?kin bilgi veya belgeler
Madde 19- Kurum ve kurulu?lar?n yetkili birimlerince yürütülen idarî soru?turmalarla ilgili olup, aç?klanmas? veya zaman?ndan önce aç?klanmas? hâlinde;
a) Ki?ilerin özel hayat?na aç?kça haks?z müdahale sonucunu do?uracak,
b) Ki?ilerin veya soru?turmay? yürüten görevlilerin hayat?n? ya da güvenli?ini tehlikeye sokacak,
c) Soru?turman?n güvenli?ini tehlikeye dü?ürecek,
d) Gizli kalmas? gereken bilgi kayna??n?n aç??a ç?kmas?na neden olacak veya soru?turma ile ilgili benzeri bilgi ve bilgi kaynaklar?n?n temin edilmesini güçle?tirecek,
Bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsam? d???ndad?r.
Adlî soru?turma ve kovu?turmaya ili?kin bilgi veya belgeler
Madde 20- Aç?klanmas? veya zaman?ndan önce aç?klanmas? hâlinde;
a) Suç i?lenmesine yol açacak,
b) Suçlar?n önlenmesi ve soru?turulmas? ya da suçlular?n kanunî yollarla yakalan?p kovu?turulmas?n? tehlikeye dü?ürecek,
c) Yarg?lama görevinin gere?ince yerine getirilmesini engelleyecek,
d) Hakk?nda dava aç?lm?? bir ki?inin adil yarg?lanma hakk?n? ihlâl edecek,
Nitelikteki bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsam? d???ndad?r.
4.4.1929 tarihli ve 1412 say?l? Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu, 18.6.1927 tarihli ve 1086 say?l? Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu, 6.1.1982 tarihli ve 2577 say?l? ?dari Yarg?lama Usulü Kanunu ve di?er özel kanun hükümleri sakl?d?r.
Özel hayat?n gizlili?i
Madde 21- Ki?inin izin verdi?i hâller sakl? kalmak üzere, özel hayat?n gizlili?i kapsam?nda, aç?klanmas? hâlinde ki?inin sa?l?k bilgileri ile özel ve aile hayat?na, ?eref ve haysiyetine, meslekî ve ekonomik de?erlerine haks?z müdahale olu?turacak bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakk? kapsam? d???ndad?r.
Kamu yarar?n?n gerektirdi?i hâllerde, ki?isel bilgi veya belgeler, kurum ve kurulu?lar taraf?ndan, ilgili ki?iye en az yedi gün önceden haber verilerek yaz?l? r?zas? al?nmak ko?uluyla aç?klanabilir.
Haberle?menin gizlili?i
Madde 22- Haberle?menin gizlili?i esas?n? ihlâl edecek bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsam? d???ndad?r.
Ticarî s?r
Madde 23- Kanunlarda ticarî s?r olarak nitelenen bilgi veya belgeler ile, kurum ve kurulu?lar taraf?ndan gerçek veya tüzel ki?ilerden gizli kalmas? kayd?yla sa?lanan ticarî ve malî bilgiler, bu Kanun kapsam? d???ndad?r.
Fikir ve sanat eserleri
Madde 24- Fikir ve sanat eserlerine ili?kin olarak yap?lacak bilgi edinme ba?vurular? hakk?nda ilgili kanun hükümleri uygulan?r.
Kurum içi düzenlemeler
Madde 25- Kurum ve kurulu?lar?n, kamuoyunu ilgilendirmeyen ve sadece kendi personeli ile kurum içi uygulamalar?na ili?kin düzenlemeler hakk?ndaki bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakk?n?n kapsam? d???ndad?r. Ancak, söz konusu düzenlemeden etkilenen kurum çal??anlar?n?n bilgi edinme haklar? sakl?d?r.
Kurum içi görü?, bilgi notu ve tavsiyeler
Madde 26- Kurum ve kurulu?lar?n faaliyetlerini yürütmek üzere, elde ettikleri görü?, bilgi notu, teklif ve tavsiye niteli?indeki bilgi veya belgeler, kurum ve kurulu? taraf?ndan aksi kararla?t?r?lmad?kça bilgi edinme hakk? kapsam?ndad?r.
Bilimsel, kültürel, istatistik, teknik, t?bbî, malî, hukukî ve benzeri uzmanl?k alanlar?nda yasal olarak görü? verme yükümlülü?ü bulunan ki?i, birim ya da kurumlar?n görü?leri, kurum ve kurulu?lar?n alacaklar? kararlara esas te?kil etmesi kayd?yla bilgi edinme istemlerine aç?kt?r.
Tavsiye ve mütalaa talepleri
Madde 27- Tavsiye ve mütalaa talepleri bu Kanun kapsam? d???ndad?r.
Gizlili?i kald?r?lan bilgi veya belgeler
Madde 28- Gizlili?i kald?r?lm?? olan bilgi veya belgeler, bu Kanunda belirtilen di?er istisnalar kapsam?na girmiyor ise, bilgi edinme ba?vurular?na aç?k hâle gelir.
BE??NC? BÖLÜM
Çe?itli ve Son Hükümler
Ceza hükümleri
Madde 29- Bu Kanunun uygulanmas?nda ihmâli, kusuru veya kast? bulunan memurlar ve di?er kamu görevlileri hakk?nda, i?ledikleri fiillerin genel hükümler çerçevesinde ceza kovu?turmas? gerektirmesi hususu sakl? kalmak kayd?yla, tâbi olduklar? mevzuatta yer alan disiplin cezalar? uygulan?r.
Bu Kanunla eri?ilen bilgi ve belgeler ticarî amaçla ço?alt?lamaz ve kullan?lamaz.
Rapor düzenlenmesi
Madde 30- Kurum ve kurulu?lar, bir önceki y?la ait olmak üzere;
a) Kendilerine yap?lan bilgi edinme ba?vurular?n?n say?s?n?,
b) Olumlu cevaplanarak bilgi veya belgelere eri?im sa?lanan ba?vuru say?s?n?,
c) Reddedilen ba?vuru say?s? ve bunlar?n da??l?m?n? gösterir istatistik bilgileri,
d) Gizli ya da s?r niteli?indeki bilgiler ç?kar?larak ya da bu nitelikteki bilgiler ayr?larak bilgi veya belgelere eri?im sa?lanan ba?vuru say?s?n?,
e) Ba?vurunun reddedilmesi üzerine itiraz edilen ba?vuru say?s? ile bunlar?n sonuçlar?n?,
Gösterir bir rapor haz?rlayarak, bu raporlar? her y?l ?ubat ay?n?n sonuna kadar Bilgi Edinme De?erlendirme Kuruluna gönderirler. Ba?l?, ilgili ve ili?kili kamu kurum ve kurulu?lar? raporlar?n? ba?l?, ilgili ya da ili?kili olduklar? bakanl?k vas?tas?yla iletirler. Kurul, haz?rlayaca?? genel raporu, söz konusu kurum ve kurulu?lar?n raporlar? ile birlikte her y?l Nisan ay?n?n sonuna kadar Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderir. Bu raporlar takip eden iki ay içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Ba?kanl???nca kamuoyuna aç?klan?r.
Yönetmelik
Madde 31- Bu Kanunun uygulanmas? ile ilgili esas ve usullerin belirlenmesine ili?kin yönetmelik, Kanunun yay?m?n? takip eden alt? ay içinde Ba?bakanl?k taraf?ndan haz?rlanarak Bakanlar Kurulunca yürürlü?e konulur.
Yürürlük
Madde 32- Bu Kanun yay?m? tarihinden itibaren alt? ay sonra yürürlü?e girer.
Yürütme
Madde 33- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
|